X
تبلیغات
پیکوفایل
رایتل

مشاوره خانواده- پزشکی- زناشوئی و ...

لطفا سرقت علمی و ادبی نکنید برای تک تک مطالب زحمت کشیده شده نظر ات شما باعث دلگرمیم میشود این وبلاگ پزشکی.زناشویی میباشد ورودزیر۱۸ ممنوع.

دوشنبه 5 مهر‌ماه سال 1389 ساعت 14:27

سرطان بیضه

سرطان : رشد غیر قابل کنترل سلولهای قسمتی از بدن سرطان نامیده می شود. رشد و تقسیم سلولهای طبیعی بر اساسیک نظم خاص صورت می پذیرد ولی سلولهای سرطانی اینگونه نیستند. البته سرطانها انواع مختلفی دارند ولی همه آنها در یک صفت مشترکند: رشد غیر قابل کنترل

انواع مختلف سرطانها رفتار بسیار متفاوتی دارندمثلا سرطانهای ریه و پستان بیماریهای بسیار متفاوتی هستند ، با سرعتهای مختلف رشد می کنند و پاسخهای متفاوتی به درمان میدهند. به همین دلیل هر نوع سرطان به درمان خاصی نیاز دارد. گاهی سلولهای سرطانی از تومور اصلی جدا شده و از طریق خون یا سیستم لنفاوی در قسمتهای دیگر بدن پخش می شوند. این سلولها ممکن است در مناطق جدیدی جایگزین شوند و هسته تشکیل یک تومور جدید شوند به این روند متاستاز گویند و سرطانی که به این طریق ایجاد می شود سرطان متاستاتیک نامیده می شود که این سرطان متاستاتیک به نام همان سرطان اولیه خوانده میشود. مثلا اگر یک سرطان پروستات به استخوانها متاستاز دهد؛ این سرطان ثانویه در استخوانها باز هم سرطان پروستات خوانده می شود. چون همان خصوصیات و رفتار سرطان اولیه را دارد. یکی از درمان پذیرترین سرطانها سرطان بیضه است که با وجود شیوع کم به دلیل وقوع آن در جوانان مهم جلوه می کند. این سرطان یک یا هر دو بیضه آقایان را درگیر می کند.



 

بیضه :

بیضه قسمتی از سیستم تولیدمثل آقایان است. این عضو در یک ساک پوستی به نام اسکروتوم قرار گرفته است و توسط یک کورد طناب مانند در پشت قاعده آلت تناسلی متصل است.بیضه ها هورمون مردانگی تولید می کنند که بیشترین و مهمترین آنها تستوسترون است؛ علاوه بر آن تولید اسپرم نیز به عهده این ارگان است. سلولهای اسپرم از بیضه ها به لوله های کوچکی به نام وازدفران منتقل می شوند و سپس وارد اپیدیدیم می شود؛ در تمام طول مسیر اسپرم درون مایعی به نام مایع منی (Semen) شناور است این مایع توسط غدد پروستات و وزیکول سمینال تولید می شود. در طی انزال این مایع از طریق لوله پیشابراه ( که از وسط آلت عبور می کند) به نوک آلت رسیده و از بدن خارج می گردد. در بیضه چند نوع سلول وجود دارد که هر یک وظیفه خاصی دارند مثلا یک گروه هورمون تولید می کنند و گروه دیگر اسپرم. در هر نوع از این سلولها ممکن است یک یا چند نوع سرطان بروز کند که درمان آنها متفاوت خواهد بود.

 

 

سه نوع سرطان اصلی و مهم بیضه عبارتند از:

 

 

۱» تومورهای سلولهای زایا(Germ cell) : این تومور شایعترین نوع سرطان بیضه است و از هر ۱۰ مورد سرطان بیضه ۹مورد آن از این دسته اند.این سرطان سلولهای تولید کننده اسپرم را درگیر می کند و خود شامل دو گروه سرطان است سمینوما که معمولا در اواخر دهه ۳۰تا اوایل دهه ۵۰سالگی دیده می شود. گروه دیگر سرطان غیر سمینومایی است که در سنین جوانتری دیده می شود و معمولا در فواصل سنین ۱۸تا ۴۰سالگی اتفاق می افتد.

 

 

۲» تومورهای استرومال که در سلولهای تولید کننده هورمون مردانگی و بافت همبند اطراف آن دیده می شود. این تومورها معمولا خوش خیم هستند و به بیرون بیضه گسترش نمی یابند و با عمل جراحی کاملا برطرف می شوند.

 

 

۳» تومورهای بیضه ای ثانویه که ناشی از متاستاز تومورها به سایر نقاط بدن هستند. این نوع تومورها معمولا در مردان بالای 50 سال دِده می شوند و شایعتر از تومورهای اولیه با منشا خود بیضه هستند. درمان معمول آنها برداشتن توسط جراحی و سپس رادیوتراپی و شیمی درمانی است.

در پسربچه هایی که لوسمی حاد دارند گاهی سلولهای لوسمی می تواند به بیضه گسترش یابد وسرطان ایجاد نماید. سرطان پروستات، ریه، پوست، کلیه و سایر ارگانها نیز می تواند به بیضه گسترش یابد. این سرطانها چون ناشی از گسترش تومورهای دیگر هستند معمولا پیش آگهی خوبی ندارند.

 

چه تعدادی از مردان به این سرطان مبتلا می شوند؟

 

خطر ابتلا به این سرطان ۱به ۳۰۰است یعنی از هر ۳۰۰مرد یک نفر به آن مبتلا می شود.

 

علت سرطان بیضه چیست؟

 

علت دقیق اکثر موارد سرطان بیضه مشخص نیست ولی تعدادی از عوامل خطر مستعد کننده ایجاد این سرطان شناخته شده است.

 

وجود عوامل خطر معمولا شانس ابتلای فرد به این بیماری را افزایش می دهد. سرطانهای مختلف عوامل خطر متفاوتی دارند؛ بعضی از عوامل خطر مثل سیگار کشیدن قابل کنترل است ولی بعضی دیگر مانند سن و نژاد قابل تغییر نیستند. با این وجود تاکید می کنیم که داشتن یک و یا حتی چند عامل خطر به معنای این نیست که فرد حتمامبتلا به سرطان خواهد شد، فقط شانس ابتلا به سرطان در وی افزایش می یابد و بهتر است در فواصل مناسب از نظر وجود سرطان مربوطه چک شود.

به هر حال شانس ابتلا به سرطان بیضه حتی در صورت وجود عوامل خطر آن اندک است.

 

عوامل خطر سرطان بیضه عبارتند از :

 

نهان بیضگی: این مشکل عامل خطر اصلی به حساب می آید. قبل از تولد بیضه یک جنین پسر در شکم وی قرار دارد و درست قبل از تولد و یا ماههای اول بعد از تولد بیضه ها پایین آمده و درون اسکروتوم قرار می گیرد ولی تقریبا در ۳% از پسران بیضه ها پایین نمی آید که به آن نهان بیضگی گویند و باید در همان سنین کودکی نسبت به پایین آوردن آنها به وسیله جراحی اقدام کرد در غیر اینصورت در بیضه باقیمانده در شکم شانس سرطان بیضه بسیار افزایش می یابد.

 

سابقه خانوادگی: اگر پدر، برادر و یا فرزند مردی مبتلا به سرطان بیضه شده باشد احتمال ابتلا به سرطان بیضه در وی بالاتر خواهد بود.

 

• ایدز و عفونت HIV : هیچ عفونت دیگری به جز اچ. آی. وی.( ویروس ایدز) شانس ابتلا به سرطان بیضه را افزایش نمی دهد.

 

نژاد و قومیت: این سرطان در سفیدپوستان آمریکایی و اروپایی از آسیایی ها و آفریقایی ها بِشتر است.

سایز بدن: محققان سوئدی به تازگی دریافته اند که این سرطان در افرادی که به طور ژنتیکی اندامی کشیده و لاغر دارند بیشتر دیده می شود.

 

آبا می توان از سرطان بیضه پیشگیری کرد؟

 

هیچ یک از عوامل خطر سرطان بیضه قابل پیشگیری نیستند چون از بدو تولد وجود دارند ولی از طرفی بسیاری از افراد مبتلا به سرطان بیضه هیچ عامل خطری ندارند به همین دلیل راهی برای جلوگیری از ابتلا به این سرطان وجود ندارد. فقط اکیدا توصیه می شود که نهان بیضگی پسربچه ها در همان اوان کودکی درمان گردد و فردی نیز که سابقه خانوادگی سرطان بیضه دارد مرتبا بیضه های خود را معاینه و در صورت لمس توده سریعا به پزشک مراجعه نماید.

 

چگونه سرطان بیضه شناخته می شود؟

 

بسیاری از سرطانهای بیضه در مراحل اولیه شناخته می شوند.اکثر موارد اولین علامت لمس یک توده در بیضه است ولی بعضی از سرطانهای بیضه تا مراحل بسیار پیشرفته نیز هیچ علامتی ندارند. گاهی سرطان بیضه در طی چکاپ سالیانه و یا در طی بررسی های مربوط به ناباروری یافت می شود.افرادیکه مراقب سلامتی خود هستند و مرتبا برایچکاپ دوره ای مراجعه می کنند بهتر است از پزشک خود بخواهند معاینه صحیح بیضه توسط خود فرد آموزش داده شود.

 

نشانه های سرطان بیضه

 

لمس توده، تورم و درد نشانه های اصلی هستند. از هر ۱۰مورد سرطان در ۹مورد توده ای در بیضه لمس می شود.این توده معمولا بدون درد است و فقط ناراحتی خفیفی ایجاد می کند. گاهی ممکن است بیضه فرد بزرگ و یا متورم و یا سنگینی و دردی در ناحیه ژنیتال و یا اسکروتوم احساس گردد

عائم دیگری که کمتر شایعند عبارتند از: رشد و تورم دردناک پستانها، کاهش میل جنسی، رشد موهای صورت و بدن در پسران جوان(قبل از سن بلوغ). علل شایع این علائم آسیب و یا عفونت بیضه است و تنها بعد از رد شدن علل فوق احتمال وجود سرطان مطرح میگردد.

 

وقتی به پزشک مراجعه می کنید چه اقداماتی انجام می شود؟

شرح حال کاملی از شما گرفته می شود و به طور کامل معاینه می شوید. پزشک بیضه ها رااز نظر وجود تورم، درد ،توده و یا بزرگ شدن غدد لنفاوی بررسی می نماید. در صورت لمس توده و شک به سرطان، سونوگرافی بیضه درخواست می گردد. سونوگرافی به پزشک کمک می کند که اطلاعاتی در مورد جامد بودن توده و یا محتوی مایع بودن آن کسب نماید. سونوگرافی هیچ درد و ناراحتی ایجاد نمی کند؛ شما روی تخت دراز می کشید ، ناحیه اسکروتوم و بیضه برهنه می شود و قدری ژل روی بیضه مالیده می شود و پروب دستگاه روی بیضه قرار می گیرد. علاوه برآن آزمایشات خون هم درخواست می گردد.وجود مارکرهای سرطانی(LDH ,βHCG ,αFP) به تشخیص بیماری و یا تشخیص موارد عود کمک می کند.

 

در بعضی از سرطانها با جراحی بیضه درگیر به طور کامل برداشته می شود و برای بررسی به آزمایشگاه پاتولوژی فرستاده می شودتا نوع دقیق سرطان با جزئیات تعیین گردد. بندرت در بعضی از سرطانها ابتدا از بیضه نمونه گرفته می شود و در صورت نیاز عمل جراحی انجام می شود.

عکس قفسه سینه و سی تی اسکن برای بررسی متاستاز و یا گسترش تومور به سایر نقاط بدن استفاده می شود. در صورت شک به درگیر شدن ستون مهره ها و یا مغز و یا برای تعیین مرحله بیماریام.آر.آی درخواست می گردد. گاهی برای بررسی وجود متاستاز به غدد لنفاوی و یا وجود تومور فعال در اسکار(جای باقیمانده) تومور قبلی از نوعی اسکن به نام اسکن PET استفاده می گردد.

با استفاده از این روشهای تشخیصی مرحله سرطان تعیین می گردد . تعیین مرحله سرطان برای انتخاب نوع درمان و تعیین امکان متاستاز و یا بررسی امکان بهبودی کامل بسیار لازم است.

 

 

در مرحله 0 : سرطان فقط در همان محل است و هیچ گسترشی ندارد حتی به بافتهای عمقی تر.

 

 

در مرحله۱: غدد لنفاوی ناحیه را درگیر نکرده و تستهای خونی نیز طبیعی است.

 

 

در مرحله۲: سرطان به غدد لنفاوی همان ناحیه گسترش یافته است ولی غدد لنفاوی سایر نقاط را درگیر نکرده است.

 

 

در مرحله ۳: سرطان به غدد لنفاوی دوردست و یا سایر ارگانهای بدن گسترش یافته است.

 

چگونه سرطان بیضه را درمان می کنند؟

 

بعد از تشخیص سرطان و تعیین مرحله آن،مناسب ترین درمان موجود برای بیمار انتخاب می شود. اگر مبتلا به سرطان بیضه هستید پزشک در مورد نوع درمان و درصد موفقیت درصد موفقیت آن برای شما توضیحاتی می دهد. گاهی ممکن است برای اطمینان بیشتر به یک متخصص دیگر ارجاع داده شوید.

به طور خلاصه درمان شامل سه مقوله جراحی، رادیوتراپی و شیمی درمانی است.

 

در درمان جراحی معمولا کل بیضه را با غدد لنفاوی اطراف آن برداشته می شود ولی بیضه دیگر در صورت سالم بودن باقی می ماند؛ و این بیضه سالم باید مرتبا از نظر ایجاد سرطان بطور دقیق چک شود. اگر یک بیضه باقی بماند به مقدار کافی اسپرم و هورمون مردانگی تولید می کند؛ اگر هر دو بیضه برداشته شود هورمون مردانگی به صورت دارویی برای بیمار تجویز می گردد.

 

در رایوتراپی به ناحیه اشعه مخصوص می تابانند که سلولهای سرطانی را از بین می برد. این تابش در بعضی از افرادحالتی مثل آفتاب سوختگی روی پوست ایجاد می کند که به تدریج ترمیم می شود و گاهی احساس خستگی، تهوع و اسهال نیز از علائم بعد از اشعه درمانی می باشد. معمولا محل تاباندن اشعه و دوز آن به گونه ای تنظیم می گردد که عوارض جانبی کمی ایجاد کند. در صورت سالم بودن بیضه دیگر ، بیضه سالم توسط یک پوشش محافظ پوشانده می شودکه آسیب نبیند. اگر هر دو بیضه نیاز به تابش اشعه داشته باشد تعداد اسپرم های فرد کاهش می یابد . کاهش یا عدم وجود اسپرم سازی و در نتیجه ناباروری از عوارض بعدی آن خواهند بود.

 

شیمی درمانی استفاده از داروهای خاص برای از بین بردن سلولهای سرطانی است . معمولا از دو یا چند دارو با هم استفاده می شود تا اثر بهتری ایجاد کند. عوارض جانبی ناشی از آن عبارتند از ریزش مو(که بعد از پایان شیمی درمانی، موهای جدید خواهد روئید.)زخمهای دهان، کاهش اشتها، تهوع و اتفراغ، افزایش احتمال ابتلا به عفونتهای مختلف، افزایش احتمال بروز خونریزی های پوستی خوبخود). ممکن است پزشک برای کاهش علائم عوارض جانبی داروهاطی برای شما تجویز کند؛ باید دانست که با پایان طافتن درمان همه این عوارض به تدریج بهبود می یابد. برای جلوگیری از عوارض جانبی دراز مدت مانند آسیب کبد، ریه و غیره بهتر است کاملا دستورات پزشک را رعایت نمائید.

آیا می شود از درمانهای جایگزین یا مکمل استفاده نمود؟

 

ممکن است از آشنایان یا دوستان خود شنیده باشید که شیوه های دیگر درمانی مثل استفاده از ویتامین ها،داروهای گیاهی، تکنیکهای کاهش استرس، طب سوزنی و یا هومیوپاتی را برای درمان توصیه میکنند. امروزه تب استفاده از درمانهای جایگزین یا مکمل همه¬گیر شده است . اکیدا توصیه می شود قبل از اضافه کردن هریک از این درمانها به درمان اصلی و استاندارد خود و یا قبل از تغییر نوع درمان خود حتما با پزشک و کادر درمان سرطان خود مشورت نمائید. بعضی از این روشها در کنار درمانهای استاندارد پزشکی با رعایت نکات خاص می تواند بدون خطر و گاه اثربخش باشد ولی استفاده سرخودانه از این موارد ممکن است با درمان استاندارد تداخل نماید و یا عوارض جانبی جدی ایجاد کند؛ به همین دلیل است که در صورت تمایل به استنفاده از این روشها حتما با پزشک خود مشورت کنید .

با عوارض ناشی از بیماری و درمان آن چگونه می توان برخورد کرد؟

 

هر نوع درمانی ممکن است عوارض جانبی داشته باشد که چند ماه طول بکشد ولی اکثرا از بین می روند؛ اما بعضی از این عوارض دائمی هستندکه با توجه به اینکه اکثر مبتلایان جوان هستند این عوارض ممکن است برای آنها ناراحت کننده باشد:

• یکی از عوارض ناشی از درمان ، ناباروری است . خوشبختانه امروزه وجود بانکهای اسپرم در مراکز ناباروری پیشرفته کشور این امکان را فراهم آورده که قبل از شروع هر نوع درمانی فرد مبتلا به این مراکز مراجعه نماید و مقادیری از اسپرمهای خود را با هزینه ناچیزی برای یک دوره 20 ساله در شرایط مناسب حفظ نماید و در صورت بروز اشکال در اسپرم سازی بعد از درمان و تمایل به بچه دار شدن می تواند از اسپرمهای خود استفاده نماید. لازم به ذکر است که در فرد مبتلا به سرطان اسپرمها سالم هستند و بیماری مستقیما به فرزند منتقل نمی شود. البته به هر حال در فرزندان به خاطر سابقه خانوادگی مثبت ریسک ابتلا، بالاتر از افراد عادی است.

 

• ممکن است جای خالی بیضه در اسکروتوم برای جوانان ناراحت کننده باشد. امروزه پروتزهای مناسبی وجود دارد که می توان سایز مناسب آن را درون اسکروتوم قرارداد تا فرم ظاهری بیضه حفظ گردد.

بعد از درمان چه باید کرد؟

مراقبت و معاینات دوره¬ای بعد از اتمام درمان بسیار مهم است. پزشک شما برایتان توضیح می دهد که چه تستها و معایناتی در چه فاصله زمانی لازم است. این توصیه ها را جدی بگیرید و حتما به آنها عمل کنید تا در صورت وجود نشانه های متاستاز، سرطان به سرعت و در مراحل زودرس تشخیص داده شده و درمان گردد.

درمان سرطان ممکن است شما را خسته کند. بعد از درمان به خود فرصت بدهید تا قوای از دست رفته خود را بازیابید و سپس به فعالیتهای روزمره و سرکار خود برگردید.

در صورت تشخیص سرطان بیضه چه سوالاتی می توانید از پزشک خود بپرسید؟

 

1» لطفا نام علمی سرطان مرا به انگلیسی و فارسی برایم بنویسید(این امر به شما امکان می دهد که در حد دانش خود اطلاعات مورد نیاز را از اینترنت به دست آورید و از تجارب پزشکان و بیماران دیگر بهره مند گردید.)

۲» نوع سرطان و مرحله سرطان من چیست؟ آیا هر دو بیضه من درگیر است؟

۳» چه نوع درمانهایی برای من مناسب است و شما کدام یک را پیشنهاد می کنید؟

۴» درمان من چه مدت طول می کشد و عوارض جانبی بعد از درمان کدامند و کی از بین می روند؟

۵» هدف از درمان چیست و چه چیزی را باید از درمان خود انتظار داشته باشم؟

۶» چه مدت بعد از درمان می توانم به سر کار خود برگردم؟

۷» ریسک عود سرطان من چقدر است و چه معاینات و تستهای دوره¬ای لازم است و با چه فواصل زمانی؟

 

۸» آیا این بیماری و درمان آن بر روی روابط جنسی اثر می گذارد و چه موقع از این نظر به حالت طبیعی برمیگردم؟

۹» برای آماده شدن برای درمان چه باید بکنم؟

۱۰» آیا پرسیدن نظر پزشک دیگری مفید است؟

۱۱» چقدر احتمال ناباروری وجود دارد و آیا قبل از درمان لازم است که از بانک اسپرم استفاده کنم؟

همه این سوالات باعث می شود که دید خوبی در مورد بیماری خود پیدا کنید و برای مقابله با آن آماده شوید.اگر حریف خود را بشناسید بهتر با او مبارزه خواهید کرد.

نکته آخر:

اگر مبتلا به سرطان بیضه هستید افسرده و ناامید نشوید(به خصوص اگر در سنین جوانی قرار دارید)هنوز هم زندگی زیبا و درازمدتی در پیش روی خود دارید و به همه آرزوهای خود خواهید رسید. فقط سعی کنید با معاینات دوره ای دقیق، استفاده از پروتز ، درمانهای مناسب برای رفع ناباروری و سایر تکنیکهای جدید کنار بیاید و از آنها در راه بهبود زندگی خود بهره ببرید .